පශ්චාත් නූතනවාදය නම් ගොන්පාර්ට් එක හදුනාගනිමු – 4 කොටස – මාක්ස්වාදයේ බිද වැටීම

ඇයි මම මේ ලිපි මාලාව ලියන්නේ? මේ ලිපි මාලාව ලිවීමේ එකම අරමුණ ලංකාවෙන් පශ්චාත් නූතනවාදී අදහස් තුරන් කරල දාන එක නෙවෙයි. මොකද ලංකාවේ පශ්චාත් නූතනවාදය එතරම් ප්‍රචලිත නැහැ. මීට අවුරුදු හත අටකට කලින් දීප්ති කුමාර ගුණරත්න ලංකාව තුළ පශ්චාත් නූතනවාදය ප්‍රචලිත කළත් ඒක වැඩි කාලයක් රට තුළ රැදුන දෙයක් නෙවෙයි. ඔහුගේ ෆේස්බුක් පිටුවට likes නැති කමෙන්ම ඒක පේනව. ඉතින් එහෙමනම් මොකටද මම මේක කරන්නේ?

මට අවශ්‍යය ලංකාව ග්‍රහණය කරගෙන ඉන්න, එහෙම නැත්තම් කාලයක් ලංකාව ග්‍රහණය කරගෙන හිටපු, කිසිම වැදගැම්මකට නැති දර්ශන වලට පහර දීම. උදාහරණයක් විදිහට මේ ලිපි මාලාව කියවගෙන යන විට ඔබට තේරෙයි පශ්චාත් නූතනවාදී දර්ශනය නලින් ද සිල්වා ගේ දර්ශනයට කොච්චර සමානද කියල. නලින් ද සිල්වාගේ දර්ශනය ඊළග ලිපිමාලව හරහා සාකච්ඡාවට භාජනය කරන්න මම බලාපොරොත්තු වෙනව. ඉතින් මේ ලිපි පෙළ ලිවීමෙහි අරමුණු වලින් එකක් තමයි එම ලිපි පෙළට අඩිතාලමක් සැපයීම. ඒ වගේම අද අපේ මාතෘකාව වෙන්න මාක්ස්වාදය.

මාක්ස්වාදය යනු අර්ථික පන්ති පිළිබද විශ්ලේශණයක්. ඔවුන්ට අනුව ශක්තිමත් පන්තිය හා දුර්වල පන්තිය නිරන්තර ආර්ථික අරගලය යෙදිලයි ඉන්නෙ. ඒත් ඒක්කම මාක්ස්වාදින් කිව්වා මේ අරගලයෙන් හැමදාම ශක්තිමත්, ධනවත් පන්තිය දිනනව, දුර්වල, දුප්පත් පන්තිය එන්න එන්න තව තවත් දුර්වල වෙනව කියල. එනම්, මාක්ස්වාදින්ට අනුව, සමාජයේ කුඩා කොටසක් එන්න එන්න තව තවත් ධනවත් වන අතර, අනෙක් විශාල කොටස එන්න එන්න දුප්පත් වෙනව. ඒවගේම මාක්ස්වාදින් හිතුවා මැද පන්තිය කියන එක ස්ථාවර එකක් නෙවෙයි කියල. පන්ති අරගලයෙහි ප්‍රතිපලයක් වශයෙන් ඔවුන්ගෙන් කුඩා කොටසක් ධනවත් පන්තියට යන අතර, අනෙක් විශාල කොටස දුප්පත් පන්තියට යනව කියල ඔවුන් විශ්වාස කළා. ඒ අනුව, මෙම පන්ති විශ්ලේෂණය පැහැදිලි අනාවැකි කිහිපයක් පළ කළා. ස්ටීවන් හික්ස් ඒවා පහත පරිදි දක්වනවා.

  1. දුප්පත් පන්තිය ප්‍රතිශතයක් ලෙස එන්න එන්න ඉහළ යන අතර, එන්න එන්න තව තවත් දුප්පත් වෙනව: ධනවාදී තරගය පවතින්න පවතින්න, වැඩි වැඩියෙන් මිනිසුන් තම ශ්‍රමය විකුණන්න පෙළබෙනව. ශ්‍රම සැපයුම වැඩි වීම නිසා, ඔවුන්ට ලබා ගත හැකි පඩිය අඩු වෙනව.
  2.  මැද පන්තිය ප්‍රතිශතයක් වශයෙන් ඉතා කුඩා කණ්ඩායමක් බවට පත් වෙනව: ධනවාදී තරගයේ ප්‍රතිපලය තමයි සමාජයේ ඉන්නෙ ජයග්‍රාහකයන් හා පරාජිතයන් පමණයි. කුඩා පිරිසක් පිට පිට ජයග්‍රහණය කිරීම හරහා ධනවතුන් බවට පත් වුනත්, බහුතරයක් මේ තරගයෙන් පරාජය වෙලා දුප්පතුන් බවට පත් වෙනව.
  3. ධනවතුන් පිරිසත් ප්‍රතිශතයක් ලෙස එන්න එන්න අඩු වෙනව: මේක තරගයක් නිසා, එය පිට පිට ජයග්‍රහණය කරන කුඩා පිරිසක් බිහි කරන අතර අනෙක් පිරිස ආර්ථික  ඉනිමග දිගේ පල්ලෙහාට යවනව.

ඒත් ඉතින් මේ අනාවැකි එකක් වත් හරි ගියෙ නැහැ. මාක්ස් හිටියනම් වහ කයි. මාක්ස් මේ අදහස් ඉදිරිපත් කළේ දහනව වන සියවසේ මැද භාගයේ. ඒත් විසිවෙනි සියවසේ මුල් කාලය වෙනකොට මාක්ස්වාදින්ටම තේරිලා තිබුනා මේ කියන කිසි දෙයක් හරියන් නැහැ කියල. දුප්පත් පන්තිය ප්‍රතිශතයක් විදිහට අඩුවුනා මිසක් වැඩි වුනේ නැහැ. මැද පන්තිය විශාල වශයෙන් වර්ධනය වුනා. ධනවත් පන්තියත් මාක්ස් කිව්වා වගේ කුඩා වෙනව වෙනුවට වර්ධනය වුනා. රටවල් සමස්තයක් වශයෙන් ධනවත් වුනා. මේක ඇත්තටම මාක්ස්වාදයට මරු පහරක්. මොකද මාක්ස් මාක්ස්වාදය දැක්කේ දර්ශනයක් හෝ දෘෂ්ඨිවාදයක් විදිහට නෙවෙයි, නියම විද්‍යාවක් කියල. නිවැරදි අනාවැකි කියන්න බැරිනම්, මාක්ස්වාදය කියන්නෙ විද්‍යාවක් නෙවෙයි.

මේ න්‍යායාත්මක අර්බුදය තමයි අන්තිමට හේතුවුනේ ලෙනින්, ට්‍රොට්ස්කි වගේ විද්වතුන් විසින් මෙහෙයවන ලද රුසියානු විප්ලවයට. මේ විප්ලවය කොහෙත්ම මාක්ස්වාදී විප්ලවයක් නෙවෙයි. ඇයි මම එහෙම කියන්නෙ? මාක්ස්ට අනුව, දුප්පත් පන්තිය ප්‍රතිශයක් ලෙස එන්න එන්න වර්ධනය වෙනව. ඒත් එක්කම ඔවුන් එන්න එන්න දුප්පත් වෙනව. මේ නිසා ඔවුන්ට දැඩි අසහනයක් ඇති වෙනව. ඔවුන් කලබල කරන්න පටන් ගන්නව තමන්ට තිබෙන ආර්ථික පීඩනය දරාගන්න බැරිකම නිසා. මේ කලබල කිරීම විප්ලවයක් දක්වා වර්ධනය වෙලා ධනවාදී ක්‍රමය විනාශ කරල කොමියුනිස්ට් රාජ්‍යය බිහි කරනව. එතකොට මේ විප්ලවය කරන්නේ ලෙනින් වගේ සමාජයේ ඉහළ මට්ටමක ඉන්න විද්වතුන් නෙවෙයි, නූගත්, දුප්පත්, දුප්පත් පන්තියෙ ජනතාව.

නමුත් විසිවෙනි සියවස මුල වෙනකොට මාක්ස්වාදින් දැඩි න්‍යායාත්මක අර්බුදයක හිටියෙ. මාක්ස්ගේ අනාවැකි එකක් වත් හරියන පාටක් නැහැ. විප්ලවය පටන් ගන්න පිරිස යැයි හිතපු දුප්පත් පන්තියට පන්ති අරගලයක් ගැන සත පහක හැගීමක් වත් නැහැ. මාක්ස්වාදින්ට මේ අනුව තේරුම් ගියා කවදාවත් දුප්පත් පන්තියේ එවුන් විප්ලවයක් පටන් ගන්නෙ නැහැ කියල. මේ අර්බුදයෙන් ගොඩ එන්න මාක්ස්වාදින් පිළියමක් හොයා ගත්තා. ඒ තමයි, විප්ලවය පටන්ගන්න නම්, විදග්ධ බුද්ධිමතුන් පිරිසක් මේ නූගත්, දුප්පත් මිනිස්සු පන්තියට නායකත්වය දෙන්න ඕන කියල. 1917 රුසියානු විප්ලවයට පෙර, වී.අයි. ලෙනින් ආදින් මාක්ස්වාදයට කරපු ප්‍රධානම වෙනස්කමක් තමයි ඕක.

හැබැයි ලෙනින්වාදය මාක්ස්වාදයෙන් වෙනස් වෙන්නේ ඕක නිසාම නෙවෙයි. තව වෙනස්කම් කිහිපයක් තියනව. ලෙනින් ජීවත් වුනේ ධනවාදී එංගලන්තයේ, ඇමරිකාවේ, ප්‍රංශයේ හෝ ජර්මනියේ නෙවෙයි, වැඩවසම් රුසියාවේ. ඉතින් රුසියාවේ දුප්පතුන්ගේ අමාරුකම් වලට ධනවදයට බනින්න බැහැ. ධනවාදී රටවල දුප්පත් පන්තිය අරගල නොකිර්‍රිමට හේතුව වශයෙන් ලෙනින් දැක්වූයේ ඒ රටවල ධනවාදින් දුප්පත්කම දක්ෂ ලෙස ඌන සංවර්ධිත රටවල් වලට අපනයන කරලා තිබීම. හැබැයි රුසියාවේ ප්‍රශ්න මේ හරහා පැහැදිලි කරන්න විදිහක් නැහැ.

මාක්ස්වාදයට අනුව සමාජවාදී විප්ලවය ඇතිවෙන්නේ ධනවාදය උපරිමයට පරිණත වෙලා, කාර්මික දුප්පත් පන්තියක් හැදිලා, ඒ දුප්පත් පන්තියට පන්ති විඥාණයක් ආවටත් පස්සේ. ඒත් රුසියාව තාමත් වැඩවසම් යුගයේ. ඔය කියන විදිහට විප්ලවයක් වෙනකම් ඉන්නව කියන්නෙ මුලින්ම ඔවුන්ට සිද්ධ වෙනව රුසියාවට ධනවාදය එනකම් බලන් ඉන්න. ඊට පස්සෙ ඔවුන්ට සිද්ධ වෙනව ඒ ධනවාදය පරිණත වෙනකම් බලන් ඉන්න. සමාජවාදය ඇති වෙන්නෙ ඊටත් පස්සේ. ඉතින් ඒකට ශතවර්ෂ ගානක් ගත වෙනව. එතකොට ලෙනින් මැරිල, සොහොන උඩ ගසුත් පැළ වෙලා. මේ නිසා තමයි ලෙනින් තීරණය කළේ රුසියාව වැඩවසම් යුගයේ සිට, ධනවාදී නොවී, කෙළින්ම සමාජවාදී විය යුතුයි කියල. නමුත් ධනවාදයේ වගේ සංවිධානාත්මක, පන්ති විඥාණයක් සහිත දුප්පත් පන්තියක් වැඩවසම් රුසියාවේ නැති නිසා, ලෙනින් තීරණය කළා මේ විප්ලවයට උගත් විද්වතුන් සුලු පිරිසක් නායකත්වය දීලා, දුප්පතුන්ගෙ ආඥාදායකත්වයක් ඇති කළ යුතුයි කියල.

1917 දී රුසියාවේ සිදුවුන බොල්ෂෙවික් විප්ලවය විතරක් නෙවෙයි, 1920 දී චීනයේ මාඕ සේතුං පිළිගත්තෙත් මේ දර්ශනය. මාඕ රුසියාව හැදින්නුවේ නොම්මර එකේ ශිෂ්ඨාචාරගත රාජ්‍යය කියල. මාඕ තේරුම් ගත්තා චීනයේ තත්වයත් රුසියාවට බොහෝ දුරට සමානයි කියල. චීනය රුසියාවටත් වඩා අන්ත වැඩවසම් රටක්. ඉතින් මාඕ තීරණය කළා චීනයත් වැඩවසම් යුගයේ සිට සමාජවාදය දක්වා ගමන, ධනවාදය හරහා යන් නැතුව කෙළින්ම යා යුතුයි කියල. ඒත් එක්කම ඒකට නායකත්වය විද්වතුන් විසින් දෙනු ලැබිය යුතුයි කියල. මාඕ මාක්ස්වාදී දර්ශයට තවත් පොඩි වෙනස්කමක් කළා. සාම්ප්‍රදායික මාක්ස්වාදයට අනුව සමාජවාදී විප්ලවය වෙන්නේ කාර්මික, තාක්ෂණික රටක, පන්ති විඥාණයක් සහිත දුප්පත් පන්තිය කැරළි ගැසීම හරහා. නමුත් චීනය කාර්මික, තාක්ෂණික රටක් නෙවෙයි. වැඩවසම්, කෘෂිකාර්මික, නූගත් රටක්. ඒ නිසා මාඕ තීරණය කළා විප්ලවය විය යුත්තේ මාක්ස් කියන පරිදි තර්කය හරහා නෙවෙයි, විශ්වාසය හා අධිෂ්ඨානය හරහා කියල.

ඉතින් මේ වෙනකොට මාක්ස් ඉදිරිපත් කරපු සම්භාව්‍යය මාක්ස්වාදය සම්පුර්ණයෙන්ම බිද වැටිල ඉවරයි. ඊළග ලිපියේදී අපි රුසියාවේ හා චීනයේ සමාජවාදයට වෙච්ච දේත්, යුරෝපයේ හා ඇමරිකාවේ සමාජවදයට වෙච්චදේත් ගැන කතා කරමු.

 

 

 

පශ්චාත් නූතනවාදයනම් ගොන්පාර්ට් එක හදුනාගනිමු – 2 කොටස – නූතනවාදය

පශ්චාත් නූතනවාදය (post-modernism) කියන නමින්ම තේරෙනව ඒක තව මොකක් හරි එකකට විරුද්ධව හැදුන දෙයක් කියල. එතකොට මොකට විරුද්ධවද මේක හැදුනෙ? මේක හැදුනෙ නූතනවාදයට (modernism) විරුද්ධව. පශ්චාත් නූතන්වාදය එතිහාසිකවත්, දාර්ශනිකවත් නූතනවාදයට විරුද්ධයි. ඒවගේම ධනවාදයට විරුද්ධයි. වාමවාදියි. ඒකත් පුදුම වැඩක් තමයි. මොකද යතාර්ථයක් නැහැ, සත්‍යයක් කියල දෙයක් නැහැ කියල කියද්දි අපි හිතන්නෙ එක එක පශ්චාත් නූතනවාදින් එක එක දේශපාලන දර්ශන තෝරගනියි කියල. ඒත් ඔවුන් හැමෝම වාමවාදින්, හරියට මාස්ක්වාදය විතරක් සත්‍යයක් වගේ. ඒ කොහම උනත්, අපි මුලින්ම නූතනවාදය කියන්නෙ මොකද්ද, පශ්චාත් නූතනවාදය එයින් වෙනස් වෙන්නෙ කොහමද කියන එක කතා කරල ඉමු.

ඔබ දන්නව ඇති මීට ශතවර්ෂ කිහිපකට පෙර යුරෝපයෙ ඇති වුනා පුනරුදය (Renaissance) කියල දෙයක්. ග්‍රීක, රෝම යුගයෙන් පසු ශතවර්ෂ ගණනාවක් කිසිම ලොකු වැඩක් කරන්නැතුව අදුරු යුගයක ගිලිල හිටපු යුරෝපය පහළොස් වන සියවසේදී එකපාට්ටම ඉතාලියෙ ෆ්ලෝරන්ස් නගරයෙන් නැගිටින්න පටන් ගත්තා. මයිකල් ඇන්ජලෝ, ලියනර්ඩො ඩවින්චි, ගැලීලියෝ ගැලීලි වගේ අය බිහි වුනේ මේ කාලේ. මේ සිදුවුන වෙනස තවත් ලොකු වෙනසක්ට අඩිතාලම දැම්ම. ඒ තමයි Enlightenment.

ෆ්‍රැන්සිස් බේකන් (Francis Bacon 1561-1626), රෙනේ ඩේකාර්ට් (Rene Descartes 1596-1650), ජොන් ලෝක් (John Locke 1632-1704) වගේ දාර්ශනිකයන් මේකේ පුරෝගාමින්. මොවුන්ට ලොකු විශ්වාසයක් තිබ්බා විද්‍යාව ගැන. ඒ කාලෙ විද්‍යාව (science) කියන නම වත් හැදිල තිබුනෙ නැහැ. නිව්ටන්, කෙප්ලර් වගේ අය හැදින්නුවේ natural philosophers හෙවත් ස්වභාවික දාර්ශනිකයන් කියල. ඒත් එන්ලියිටන්මන්ට් එකේ පුරෝගාමින්ට මේ ස්වභාවික දර්ශනය ගැන ලොකු විශ්වාසයක් තිබ්බා. ඒත් එක්කම් ඔවුන්ට ලොකු විශ්වාසය්ක් තිබ්බ තර්කය (reason) ගැන. ඔවුන් විශ්වාස කලා රීසන් හරහා ලෝකය තේරුම් ගන්න පුලුවන් කියල. ඒත් එක්කම මොවුන් පුද්ගලවාදින් (individualist).  එනම්, ඔවුන් විශ්වාස කළා සමාජය තනි තනි මිනිස්සුවෙනුවෙන් පවතින්න ඕන මිසක් සමාජය වෙනුවෙන් මිනිස්සු ජීවත් වෙන්න ඕන නැහැ කියල. (සමාජය වෙනුවෙන් මිනිස්සු ජීවත්වන සමාජවාදය, කමියුනිස්ට්වාදය වැනි දර්ශන පොදුවේ හදුන්වනව සමූහවාදී (collectivist) දර්ශන කියල.)

නූතනවාදය හදුනාගන්න ලේසිම ක්‍රමය තමයි ඒක පුර්ව නූතන යුගයත් එක්ක සන්සන්දනය කිර්‍රිම. පූර්ව නූතන යුගයේ පාරහෞතිකය (metaphyscs) වුනේ යතාර්ථවාදය. නූතන යුගයෙත් එහෙම්මමයි. හැබැයි පොඩි වෙනසක් තියෙනව. පූර්ව නූතන යුගය යතාර්ථවාදී වුනත් එක අධිස්වභාවික (supernatural) යතාර්ථයක්. මිනිස්සු ස්වභාවික හේතු හරහා අත්දැකීම් පැහෑදිලි කරනව වෙනුවට අද්භුත දේවල් හරහා ඒව පැහැදිලි කළා. උදාහරණයක් විදිහට මිනිහෙක්ට කරදරක් වුනාම එහෙම වුනේ කරල තිබුන පව් නිසා කියල වගේ දේවල් මීනිස්සු බහුල ලෙස විශ්වාස කළා. මේ වගේ විශ්වාස අදටත් බටහිර රටවල තිබුනත් උගතුන් අතර ජනප්‍රිය නැහැ. ලංකාව මේ අතින් තාම ඉන්නෙ පූර්ව නූතන යුගයක කියල කෙනෙක්ට හිතන්න පුලුවන්.

අනෙක් අතට නූතනවාදයේ පාරභෞතිකය යතාර්ථවාදී වෙනව විතරක් නොවෙයි,එය ස්වභාවික යතාර්ථයක්. මිනිහෙක්ට කරදරයක් වුනාම ඒක වෙන්නෙ පිං පව් වගේ අද්භූත දෙවල් හින්ද නෙවෙයි, සරළ ස්වභාවික හේතු නිසා. ගෙදට්ට හෙන ගැහුවේ දෙයියො කෝප වෙලා නිසා නෙවෙයි, අකුණු ගැසීම ස්වභාවික සංසිද්ධියක් නිසා.

පුර්ව නූතන යුගයෙත්, නූතන යුගයෙත් ඥාණ විභාග ක්‍රමවලත් ලොකු වෙනසක් තියනව. පුර්ව නූතනවාදින් විශ්වාසය, සම්ප්‍රදාය, ආගම වගේ අද්භුත දේවල් ආදිය හරහා ලෝකය තේරුම් ගැනීමට උත්සහ කළත් නූතනවාදින් උත්සහ කළේ සංවේදනය හා තර්කනය හරහා ලෝකය තේරුම් ගන්න. මේක දිගින් දිගටම විස්තර කිර්‍රම මම හිතන්නෙ අනවශ්‍යයයි. තර්කානුකූල, යතාර්ථවාදී මනසකත්, අතාර්කික අවිද්‍යාත්මක මනසකත් වෙනස පාඨකයින්ට අමුතුවෙන් කියල දෙන්න දෙයක් නැහැ.

ඒත් එක්කම පුර්ව නූතන යුගයෙත්, නූතන යුගයෙත් මිනිසාගේ ස්වභාවය පිළිබද දැක්ම අහසට පොළව වගේ. පුර්ව නූතනවාදින්ට අනුව මිනිසා යනු පව්කාරයෙක්. මේ සිතුවිල්ලට හේතුව තමයි ආදම් හා ඒව කළ පව ගැන ක්‍රිස්තියානි ඉගැන්වීම. අනික් අතට නූතනවාදින්ට අනුව මිනිසා යනු තර්කානුකූලව හිතන්න පතන්න පුලුවන්, අලුත් අලුත් දේ නිර්මාණය කරන්න පුලුවන්, යහපත සදහා ලෝකය වෙනස් කරන්න පුලුවන් විශිෂ්ඨ සත්වයෙක්. ඒත් එක්කම පුර්ව නූතනවාදින්ට යම් හැගීමක් තිබ්බ අතීතය අදට වඩා හොදයි කියල. ඇත්තටම එක මුලාවක්. මේ වගේ අදහස් ලංකාව වගේ රටවල තවමත් ජනප්‍රියයි. නූතනවාදින් මේ මතය පිළිගත්තේ නැහැ. ඔවුන්ට අනුව අනාගතය සුභ දායකයි. අනාගතය අතීතයට වඩා හොදයි.

කළින් කිව්ව පරිදි පුර්ව නූතන යුගය සමූහවාදියි (collectivist). එනම් ඔවුන්ට අනුව සමාජය/රට/රාජ්‍යය ආදී දේවල් වෙනුවෙනුයි මිනිස්සු ජීවත් විය යුත්තේ. පසු කාලීනව මාක්ස්වාදය, නාසිවාදය ආදීය ජනප්‍රිය වෙන්න එක හේතුවක් තමයි විසි වෙනි සියවසේදිත් මේ සමූහවාදී හැගීම් මිනිසුන් තුළ ඉතිරි වෙලා තිබීම කියල කියන්න පුලුවන්. නූතනවාදින්ට අනුව සමාජය සෑදිය යුත්තේ තනි පුද්ගලයාගේ සුභ සිද්ධිය සැලසෙන පරිදි. ඒත් එක්කම පුර්ව නුතන දේශපාලන ක්‍රමය වුනේ වැඩවසම් ක්‍රමය. නූතනවාදී දේශපාලන ක්‍රමය වුනේ ලිබරල් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ධනවාදය.

දහ අටවන සියවස වෙද්දි පුර්ව නූතනවාදය දාර්ශනික වශයෙන් සම්පුර්ණයෙන්ම වගේ පරාජය වුනා කියල කියන්න පුලුවන්. මේක දාර්ශනික විප්ලවයක්. එක අතකින් බැලුවොත් මේක අන්තිම දාර්ශනික විප්ලවය කියල කියන්න පුලුවන්. පසුකාලීනව ලෝකයේ විවිධ තැන්වල විවිධ වර්ගයේ දාර්ශනික අදහස් ඉදිරිපත් වුනා. නමුත් ඒ කිසි දෙයක් දාර්ශනික විප්ලව වශයෙන් හදුන්වන්න අමාරුයි. සිදුවුන සාර්ථක වෙනස්කම් සියල්ලම සිදුවුනේ නූතනවාදී පදනම තුළ ඉදලා. විසිවෙනි සියවසේ සාර්ථක දාර්ශනිකයන් වුන බර්ට්‍රන්ඩ් රසල්, ඩ්බ්ලිව්.වී.ක්වින්, ජී.ඊ.මුවර්, ඩැනියල් ඩෙනට් ආදී සියලු දෙනාම මේ පදනම තුළ සිටයි තම මත ඉදිරිපත් කළේ. මේ පදනමෙන් පිටයන්න හදපු මහද්වීපික දර්ශන සියල්ල අසාර්ථකච්යි. පශ්චාත් නූතනවාදයත් ඒ අසාර්ථක දර්ශන වලින් එකක්. මාක්ස්වාදය ගත්තොත් ඒක නූතනවාදී පදනම තුළ රැදුනා. නමුත් එය සමූහවාදි දර්ශනයක්. මාක්ස්වාදය දේශපාලන විප්ලවයක් ඇති කළත් එය අවසානයේ අසාර්ථක වුනා. මේ සියල්ල පිළිබද ඉදිරි ලිපි වලදී කතා කරමු.

නූතනවාදින් සියලු දේනා එකිනෙකා සමග හැම දෙයක් ගැනම එකග වුනේ නැහැ. නූතනවාදය තුළ ක්‍රියාත්මක වුන දර්ශනය පිළිබද ප්‍රධාන දැක්මවල් දෙකක් තිබුනා. ඒ තමයි බුද්ධිස්වතන්ත්‍රවාදය (rationalism) හා අනුභූතිවාදය (empiricism). ඩේකාර්ට්, ලීබ්නිස් ආදින් බුද්ධිස්වතන්ත්‍රවාදියෙක්. ලෝක්, හියුම්, බේකන් ආදින් අනුභූතිවාදින්. ශතවර්ෂ කිහිපයක් තිස්සේ නූතනවාදී දාර්ශනිකයන් අතර තිබුන ප්‍රධානම විවාදය මේක කියල කියන්න පුලුවන්. අද වෙනකොට මේ විවාදය ඉවරයි, ලංකාවේ සමහරුන් තාමත් මේක ඉවර නැහැ කියල හිතුවට. ඒ කොහම උනත් මේ සියලු දෙනා නූතනවාදින්. මොවුන් සියලු දෙනා පුර්ව නූතනවාද විරෝධීන්. මොවුන් සියලු දෙනා තර්කය විශ්වාසයට වඩා වැදගත් කියල හිතපු පිරිසක්.

ඊලග ලිපියේදී නූතනවාදය නිසා සිදුවුන විද්‍යාත්මක හා දේශපාලන විප්ලවය ගැන කතාකරමු.

පශ්චාත් නූතනවාදය නම් ගොන්පාර්ට් එක හදුනාගනිමු – 1 කොටස

ඔබ්ජෙක්ටිවිස්ම් වල අඩුපාඩුකම් පෙන්වමින් ලිපි දෙකක්ම ලිව්ව නිසා මට හිතුන වෙන දෙයක් ගැන කතා කරන්න. ඔබ්ජෙක්ටිවිස්ම් වල අඩුපාඩු ගැන මුල ඉදලම රචනා පේළියක් ලියන්න අදහසක් තියෙනව. ඒත් ඒක පොඩ්ඩක් පැත්තකට තියල පශ්චාත් නූතනවාදය ගැන ලියන්න හිතුව. මේකට ප්‍රධානම හේතුව තමයි ඔබ්ජෙක්ටිවිස්ම් කියන්නෙ පශ්චාත් නූතනවාදයට වඩා හුගක් හොද දර්ශනයක්. ඉතින් ඒකෙ සමහර වැරදි ඉතා සියුම්. ඒ නිසා පශ්චාත් නූතනවාදය වගේ අමූලික ගොන්පාර්ට් එකකින් දේශපාලන දර්ශනයට බහින එක පාඨකයටත්, මටත් පහසුයි.

පශ්චාත් නූතනවාදය කියන්නෙ මොකද්ද කියන ප්‍රශ්නය අහන්න කලින් මම අහනව අපි දන්න පශ්චාත් නූතනවාදියෝ කවුද කියල. කටට එකපාට්ටම එන්නෙ දීප්ති කුමාරව වෙන්න ඇති. දීප්ති දන්න පශ්චාත් නූතනවාදයක් නැහැ. ඒ නිසා පහත දැක්වෙන්නෙ ප්‍රසිද්ධ පශ්චාත් නූතනවාදීන් කිහිපදෙනෙකුගෙ නම්,

  1. ඩෙරීඩා (Jacques Derrida)
  2.  ලියොටාර්ඩ් (Jean-Francois Lyotard)
  3. ෆෝකොල්ට් (Michel Foucault)

ඔය දීප්තිලගේ සගරාව එහෙම කියෙව්වානම් මේ නම් අහලත් ඇති. ඉතින් මේ අන්කල්ලා ටික මොනවද මේ අපිට නොතේරෙන භාෂාවකින් කියන්නෙ කියල පොඩිකාලේ මට ප්‍රශ්නයක් තිබුනා. අමාරුවෙන් අමාරුවෙන් මොකද්ද මේ කියන්නෙ කියල තේරුම් ගන්න උත්සහ කරපු මට පස්සෙ තමයි තේරුනේ මේ කියන කතා වල කිසිම තේරුමක් නැහැ කියල. පශ්චාත් නූතනවාදින්ට අනුව, මයිකල් ෆෝකොල්ට්ගේ වචන වලින්ම කියනවනම් “තර්ක, සත්‍යය හෝ දැනුම වෙනුවෙන් හෝ ඊට විරුද්ධව කතා කිරීම අර්ථ ශුන්‍යයයි” (“It is meaningless to speak in the name of – or against – Reason, Truth, or Knowledge”).

පශ්චාත් නූතනවාදින් සත්‍යය, තර්කය, දැනුම වගේ දේවල් තියනව කියල පිළිගන්නෑ. විශ්වය පිළිබද භෞතික විද්‍යාත්මක අදහසත්, ලෝකය තියෙන්නෙ ඉබ්බෙක්ගෙ පිටේ කියන මිථ්‍යා දෘෂ්ඨික අදහසත් ඔවුන්ට අනුව එකිනෙකට සමානයි. ඒවයින් එකක් අනිකට වඩා වැඩිපුර සත්‍යය වෙන්නෙ නැහැ. ඒවගේම නාසින් යුදෙව්වන් මරුවා කියල අපි කියන කතාවත්, එහෙම මැරුවේ නැහැ කියල අහ්මඩිනජාඩ් කියන කතාවත් එකිනෙකට සමානයි. ඒකෙන් එකක් අනිකට වඩා ඇත්ත වෙන්නෙ නැහැ. ඉතින් මට ආපු ප්‍රශ්නය තමයි, සත්‍යය කියල දෙයක් නැත්තම්, මොන මගුලකටද මම මේ මිනිස්සු කියන දේවල් අහන්නෙ කියල. මොකද මොවුන්ට අනුව මට හිතෙන ඕන දෙයක් මොවුන් කියන දේවල් තරමටම සත්‍යයි හෝ අසත්‍යයයි.

මේ ප්‍රශ්නය ගැන පශ්චාත් නූතනවාදින් නොදන්නවා නෙවෙයි. එක පැත්තකින් ඔවුන් කියනව සත්‍යයක් ගැන කතා කරන්න බැහැ කියල. ඒ කියන්නෙ අපි කියන කිසි දෙයක් යතාර්ථයයි කියල කියන්න බැහැ කියල ( ඇත්තටම ඔවුන්ට අනුව අපිට යතාර්ථයක් ගැන කතා කරන්න බෑ විතරක් නෙවෙයි, යතාර්ථයක් කියල දෙයක් නැහැ. මේ ගැන අපි පස්සෙ කතා කරමු ). අනෙක් අතට ඔවුන්ට ප්‍රශ්නයක් එනවා එහෙමනම් ඇයි කවුරුවත් ඔවුන් කියන දේවල් සත පහකට වත් ගනන් ගත යුත්තේ කියල. ඉතින් මිනිහෙක් ගනන් ගන්න දෙයක් ලියද්දි ඔවුන්ට සිද්ධ වෙනව තමන් යතාර්ථය පැහැදිලි කරන ස්වරූපයෙන් යමක් ලියන්න. අනික් අතට ඔවුන්ට කියන්න වෙනව තමන් ලියන දෙයට කිසිම සත්‍යයතාවක් නැහැ කියල. පශ්චාත් නූතනවාදය ගොන් පාර්ට් එකක් කියන්නෙ ඔන්න ඔය වගේ හේතු නිසා තමයි.

පශ්චාත් නූතනවාදයේ තියෙනව ඩීකන්ස්ට්‍රක්ෂන් කියල සංකල්පයක්. අපි ඒ මොකද්ද කියල පස්සෙ දවසක කතා කරමු. දැනට වැදගත් මෙන්න මේ කරුණ. පශ්චාත් නූතනවාදින් තර්කය (ඇත්තටම සිංහලෙන් තර්කය කියද්දි ඉංග්‍රීසියෙන් logic, reason, rationality යනුවෙන් හදුන්වන වචන තුනම හදුන්වනවා), සත්‍යය වැනි සංකල්ප ඩීක්න්ස්ට්‍රක්ට් කරලා ඉවර වෙලා කියනවා ඒවා බොරු පිස්සු විකාර කියල. මිනිහෙක් තර්කානුකූලනම් (reasonable/ rational), ඒ මිනිහට විශ්වාස කරන්න පුලුවන් දේවල් තියනව, බැරි දේවල් තියනව. මොකද මිනිහගේ විශ්වාස යතාර්ථයට සමපාත වෙන්න ඕන. යතාර්ථය තුළ මකරුන් නැත්තම් මිනිහට සිද්ධවෙනවා මකරු නැහැ කියල විශ්වාස කරන්න. හැබැයි පශ්චාත් නූතනවාදීන්ට අනුව ඕන කෙහෙම්මලක් විශ්වාස කරන්න පුලුවන්, මොකද යතාර්ථය කියල දෙයක් නැහැ. ඒවගේම තර්කය, සත්‍යාය කියන්නෙ පිස්සුවක්. ස්ටන්ලි ෆිෂ් කියන පශ්චාත් නූතනවාදියා කියන ආකරයට ඩීකන්ස්ට්‍රක්ෂන් “මට නිවැරදි වෙන්න තියෙන යුතුකමෙන් මාව මුදවනව. මට කරන්නෙ තියෙන්නෙ ඉන්ට්‍රස්ටින් පොරක් වෙන්න විතරයි” (“relieves me of the obligation to be right…and demands only that I be interesting.” මේක ජෝක් එකක් නෙවෙයි. මේක තමයි දීප්ති වගේ අයගේ දර්ශනය.

ඉතින් මේ ගොන් පාර්ට් දර්ශනය ගැන දීර්ඝ ලිපි පෙළක් පොත් කිහිපයක් මූලාශ්‍ර කරගෙන ලියන්න මම අදහස් කරනව. ඊළග ලිපියේදී ශතවර්ෂ කිහිපයකට පෙර සිට මේ පශ්චාත් නූතනවාදයේ අඩිතාලම ගැන කතා කරමු.