අරුණි ශපීරො සහ රැන්ඩ් පෝල් 2016

අරුණි ශපීරෝට තවත් කරගන්න තියෙන්නෙ එක දෙයයි. ඒ තමන්ගේ කලු හම සුදු කරගන්න එක. කළින් වහල් ක්‍රමයට එරෙහිව රාජ්‍යය බලය යොදවනවාට විරුද්ධ වුන අරුණි ගේ බ්ලොගයේ දකුණු පැත්තේ දැන් ගහල තියනව Rand Paul 2016 කියල. පේන විදිහට අරුණිට අනුව 2016 රිපබ්ලිකන් ජනාධිපතිව අපේක්ෂකයා විය යුත්තේ රැන්ඩ් පෝල්. රැන්ඩ් පෝල්, අරුණිගේ දේව මෑණියන් වන අයින් රැන්ඩ් ට සමාන වෙන්නේ නමින් විතරක් නෙවෙයි. දරන තකතීරු අදහසුත් එක වගේ.

රැන්ඩ් පෝල් ඇමරිකාවේ 1964 සිවිල් අයිතිවාසිකම් පනත නොහොත් Civil Rights Act of 1964 වලට විරුද්ධයි. මේක ඇමරිකන් ඉතිහාසය වෙනස් කරපු ඉතා දැවැන්ත පනතක්. කලු මිනිස්සුන්ට සුඩු මිනිස්සු සමග එකම විශ්ව විද්‍යාල වල ඉගෙන ගන්න අවස්ථාව ලැබුනේ මේ හරහා. සේවායෝජකයන්ට සේවකයන් බදවා ගැනීමේදී ජාතිය, වර්ණය, ආගම, ලිංගය ආදී දේ මත පදනම්ව වෙනස්කම් කරන්න තහනම් වුනේ මේ හරහා. කොටින්ම ආපන ශාලා වල සුදු හ කලු මිනිස්සුන්ට වෙන වෙනම පොළිම් දෙකක් සෑදීම තහනම් කළේ මේ හරහා.

ඒත් රැන්ඩ් පෝල් මේ එකක් වත් වැඩක් නැහැ. ඔහුට වැදගත් තමන්ගේ සුරුට්ටු බිම්හල තමන්ට ඕන ලෙස පවත්වාගෙන යෑම. ඔහු කියනව මෙහෙම,

 There are things that people were concerned about that were unintended consequences [of the Civil Rights Act], for example, people who believe very fervently in people having equal protection under the law, and are against segregation and all that, still worried about the loss of property rights…for example, I can’t have a cigar bar any more, and you say, “well, that has nothing to do with race” — the idea of whether or not you control your property, it also tells you, come in here I want to know the calorie count on that, and the calorie Nazis come in here and tell me. […] The point is that its not all about that. It’s not all about race relations, it’s about controlling property, ultimately.

ඉතින් මේ මනුස්සයා ජනාධිපති වෙලා හිටියානම් මෙලහකට අරුණි ශපීරෝ ඇමරිකාවේ ආපනශාලා වල කල්ලන්ගෙ පෝළිමේ හිටගෙන ඉන්නව. 

කොහම වුනත් රැන්ඩ් පෝල් ගේ මේ අන්තවාදී අදහසට ආපු දැඩි විරෝධය හමුවේ ඔහු ප්‍රකාශයක් කළා සිවිල් අයිතිවාසිකම් පනත ඉවත් කරන්න උත්සහ කරන ව්‍යාපාරයකට ඔහු සහයෝගය දෙන්නෙ නැහැ කියල.

“I have clearly stated in prior interviews that I abhor racial discrimination and would have worked to end segregation,” Paul said in the statement. “Even though this matter was settled when I was 2, and no serious people are seeking to revisit it except to score cheap political points, I unequivocally state that I will not support any efforts to repeal the Civil Rights Act of 1964.”

“Let me be clear: I support the Civil Rights Act because I overwhelmingly agree with the intent of the legislation, which was to stop discrimination in the public sphere and halt the abhorrent practice of segregation and Jim Crow laws.”

ඉතින් මිනිහා 2016 ජනාධිපති වුනොත් ශපීරෝට සුද්දන්ගේ පොළිමේ ඉදන් කන්න ගන්න හම්බ වෙයි. එත් මිනිහා 64 ජනාධිපති වෙලා හිටියනම් අරුණි කල්ලන්ගේ පෝළිමේ. හැබැයි ඒකත් විශ්වාස නැහැ. මොකද මිනිහා සිවිල් අයිතිවාසිකම් පනතට කැමැති ඒක රාජ්‍යය අංශයේ ජාතිවාදී වෙනස්කම් වලට විරුද්ධ වුන නිසා. පුද්ගලික සමාගමක් එවැනි වෙනස්කම් කරනවනම් ඊට විරුද්ධ වෙන්න රජයට අයිතියක් නැහැ කියලයි ඔහු හිතන්නෙ. ඔහුගෙන් MSNBC වාර්තාකාරයෙක් මේ පුද්ගලික සමාගම් වලින් කරන වෙනස්කම් ගැන ඇහුවාම ඔහු ප්‍රශ්නය මග ඇරියා.

“Should we limit speech from people we find abhorrent?” Paul asked. “Should we limit racists from speaking? I don’t want to be associated with those people, but I also don’t want to limit their speech in any way, in the sense that we tolerate boorish and uncivilized behavior because that’s one of the things that freedom requires… that we allow people to be boorish and uncivilized, but that doesn’t mean we approve of it.”

Oops. අරුණි ආපහු කල්ලන්ගේ පෝළිමට වැටිල. 

මේ මිනිස්සුන්ගේ ප්‍රශ්නේ මේකයි. මොවුන් යම් කිසි දෘෂ්ඨිවාදයක් විශ්වාස කරනවා. ඒක කොච්චර තදින් ඔවුන් විශ්වාස කරනවාද කිව්වොත් ඔවුන් හිතනවා ලෝකය ඒ දෘෂ්ඨිවාදයට පිටින් වැඩ කරන්නේ නැහැ කියල. ඕනම දෘෂ්ඨිවාදයක ප්‍රශ්න තියනව. මිනිස්සුට තියන ප්‍රශ්න ඔක්කටම උත්තර එකම විසදුමකින් දෙන්න අමාරුයි. ඒක් තේරුම් නොගන්න එකයි මොවුන්ගේ ප්‍රශ්නෙ.

අරුණි ශපීරෝ/කලු වහල් හිමිකරු- Aruni Shapiro/The Black Slave Owner

අරුණි ශපීරෝ මේ දින වල ඒබ්‍රහම් ලින්කන්ට විරුද්ධවත්, ඔහුගේ වහල් විරොධී යුද්ධයට විරුද්ධවත්, යුද්ධ ප්‍රකාශ කර තිබේ. ඒ පහත ලිපි දෙක හරහා.

  1. ලින්කන්ගේ යුද්ධය.
  2. යදම් ගැල වූ ජැන්ගෝ – ඩී සයිලන්ට් ය

පශ්චාත් නූතනවාදය ගැන මම මේ දින වල ලියන ලිපි මාලාව අතරමග මේ ගැන කෙටි ලිපියක් ලියන්න හිතුවේ ශපීරෝගේ මේ ලිපිවල තකතීරු භාවය නිසාය. 

මේ ලිපි දෙකේදී ශපීරෝ ලියන ප්‍රධාන කාරණා මෙසේය. ඒවාට මගේ ප්‍රතිචාරයත් ඒත් එක්කම මම දක්වනව.

කරුණ: ඇමෙරිකන් වහල් ඉතිහාසය හොලිවුඩ් මවාපාන තරම් කුරිරු වූයේ නැත.

ප්‍රතිචාරය: ශපීරෝටත් මේවගේ පොඩි කස පහරක් දීලා අහමුද දරුණු මදිද කියල?

  Cicatrices_de_flagellation_sur_un_esclave

කරුණ: 1861 දී, ඒබ්‍රහම් ලින්කන් දකුණු පළාත් වලට යුද්ධයක් ගෙන ගියේ වහලුන් බේරාගන්නට නොවේ. සිවිල් යුද්ධය ආරම්භ කරන්නට ප්‍රධාන හේතුව වුයේ යුනියනය නොහොත් ඇමෙරිකාව දෙකට කැඩී යාවී යන බියයි.

ප්‍රතිචාරය: ලින්කන් යුද්ධයට යන්න එකම හේතුව වහල් විරෝධය නෙවෙයි.ඒත් ඒක අනිවාර්යයෙන් එක හේතුවක්. 1850 ගණන්වලදී ඇමරිකාවේ තිබුණ දේශපාලනික උණුසුම් තත්වයට ප්‍රධානම හේතුව වහල් වෙළදාම.

ලින්කන් ඇතුලු උතුරු පාර්ශ්වයට මුල සිටම අවශ්‍යය වුනේ වහල් ක්‍රමය නවත්වන්න. ඒත් මුලදී ඔවුන් වහල් ක්‍රමය පැවතුන දකුණු ජනපද වලින් එය තුරන් කරන්න කෙළින්ම උත්සහ කළේ නැහැ. ඔවුන් මුලින්ම උත්සහ කළේ වහල් ක්‍රමය, වහල් ක්‍රමයක් නැති උතුරු ජනපද වලට පැතිරීම වැලැක්වීම. මේ හරහා ඔවුන් බලාපොරොත්තු වුනා ක්‍රමයෙන් අනිත් ජනපද වලත් වහල් ක්‍රමය නැති වෙලා යයි කියල.

1860 ඇමරිකානු ජනාධිපතිවරනයේ තරග කළේ ලින්කන් හා ස්ටීවන් ඒ. ඩග්ලස්. මේ ජනාධිපතිවරන විවාද වල ප්‍රධානම මාතෘකාව වුනේ වහල් ක්‍රමය. ලින්කන්ට  ඕන වුනා මධ්‍යම ආණ්ඩුවේ බලය යොදලා දැනට වහල් ක්‍රමය නැති ජනපද වලට වහල් ක්‍රමය පැතිරීම වැලැක්වීමට. ඩග්ලස්ගේ මතය වුනේ ජනපද යනු ස්වෙරී රාජ්‍යයන් බවත්, ජනපද වල කටයුතු වලට ඇගිලි ගැසීමට මධ්‍යම ආණ්ඩුවට අයිතියක් නැති බවත්. මේ ඡන්දෙන් ලින්කන් දින්නා. ඒත් ලින්කන් දිවුරුම් දෙන්නත් කළින්ම දකුණේ ජනපද හතක් පිහිටුවා ගත්තා  confedarcy එක. ඔවුන්ට ඕන වුනේ ඇමරිකන් යූනියනයෙන් මිදෙන්න.

අරුණි ශපීරෝ මුකුත් නොදන්න තොත්ත බබෙක් වගේ කියනව ලින්කන් යුද්ධෙට ගියේ වහලුන් බේරගන්න නෙවෙයි, යූනියනය බිද වැටීම වලක්වන්න කියල. යූනියනය බිද වැටෙන්න ප්‍රධාන හේතුව වහල් ක්‍රමය පිළිබද උතුරු දකුණු අදහස් නොගැලපීම කියල මේ කිරිසප්පයට අමතක වෙලා.

දැන් මේ යුද්ධය තිබ්බේ 1861 සිට 1865 අතර කාලයේ. 1863 දී තමයි ලින්කන් Emancipation Proclamation එක ඉදිරිපත් කළේ. ඒ හරහා ඔහු ප්‍රකාශ කළා දකුණු confedarcy ප්‍රාන්තවල වහලුනුත් සදහටම නිදහස් කියල. මේ හරහා ඔහු වහලුන් මුදවා ගැනීම යුද්ධයේ ප්‍රධාන අරමුණක් බවට පත් කළා. තොත්ත බබා කියන ආකාරයට මේක ලින්කන් අන්තිම කාළේ කරපු දෙයක් නෙවෙයි, යුද්ධයේ හරි මැදදි කරපු දෙයක්. ඔහුට ඒ දේ කරන්න පුලුවන් වුනේ ඒ වෙනකොට ඔහුගේ දේශපාලනය බලය අතිමහත් වුන නිසා. යුද්ධය හරහා ලින්කන් ඇමරිකන් ඉතිහාසයේ හිටපු බලවත්ම ජනාධිපතිවරයෙක් බවට පත් වුනා. මේ Emancipation Proclamation එක ඇමරිකාවේ කොන්ග්‍රස් මණ්ඩලය පාස් කරපු පනතක් නෙවෙයි. ජනාධිපතිවරයාගේ විධායක බලය පාවිච්චි කරල නිකුත් කරපු විධායක නියොගයක්. ඒ කාලේ කොන්ග්‍රස් එකේ මේ වගේ දෙයක් පාස් කරන්න පුලුවන් තත්වයක් තිබුනේ නැහැ. ලින්කන් මේක කළේ ඔහු මේ වෙනකොට යකඩ තරම් දේශපාලනිකව ශක්තිමත් නිසා.

කරුණ: ලින්කන් ඉක්මන් වුනා වැඩියි කියලයි මා හිතන්නෙ. සිවිල් යුද්ධයේ මිනිස් ඝාතනයකින් නොව නිදහස් වෙළඳපොල ක්‍රියාමාර්ගයට ඉඩ දුන්නා නම් තිරසාර නිවහල් බව, කළු අයට විතරක් නෙමෙයි සියළු පුරවැසියන්ට ලැබෙන්නට තිබූ මාර්ගය, බදු එකතු කරන ෆෙඩරල් ආණ්ඩුව අතට බලය වැඩිවීමෙන් තවත් කාලයක් යන තුරු ප්‍රමාද වූවා යන අදහස් ඇති අයටයි මා අයිති වෙන්නේ.

ප්‍රතිචාරය: මේක තමයි හොදම විහිලුව. ඔව්, ලින්කන් ෆෙඩරල් බලය වැඩි කලා තමයි. ඒත් මේ තොත්ත බබාට නොතේරෙන දේවල් දෙකක් තියනව. එකක් තමයි ලින්කන් එහෙම නොකළා නම් ෆෙඩරල් ආණ්ඩුවේ බලය අඩුවුනාට ජනපද ආණ්ඩුවල බලය වැඩි වෙනව. ශපීරෝගේ ප්‍රශ්නය පුද්ගල නිදහස හා රාජ්‍යය බලය අතර ප්‍රශ්නය නම් ෆෙඩරල් ආණ්ඩුව බලවත් උනත් එකයි, ජනපද ආණ්ඩු බලවත් උනත් එකයි. දෙකම පුද්ගල නිදහස අඩු කරනව.

දෙවෙනි කරුණ තමයි ඉතා වැදගත්ම කරුණ. කීයටවත් නිදහස් වෙළදපලවත්, ධනවාදයවත් ආර්ථික ක්‍රියාවලියක් හරහා වහල් ක්‍රමය නවත්වන් නැහැ. ඇයට අමතක ඇති ඇයි දකුණු ජනපද වලට වහල් ක්‍රමය දිගටම පවත්වගෙන යන්න වුවමනා වුනේ කියල. මං මතක් කරන්නම්. මේ ජනපද වල ආර්ථිකය ප්‍රධාන වශයෙන්ම යැපුනේ කපු කර්මාන්තය හරහා. මේ කපු කර්මාන්තශාලා වල වැඩ කළේ වහලුන්. නොමිලේ ශ්‍රමය ලැබෙන කොට කර්මාන්තය පවත්වගෙන යාම ලේසියි, ලාභයි. දකුණු ජනපද සුද්ධන්ට ඕන වුනේ මෙන්න මේ ආර්ථික වාසිය පවත්වාගෙන යාම.

බැරිවෙලාවත් කපු කර්මාන්තය කඩාගෙන වැටුනත් ආර්ථික හේතුමත වහල් ක්‍රමය නවතින්නැහැ. මොකද ඔවුන් වෙන කර්මාන්තයක් පටන් ගනියි. ඒ කර්මාන්තයෙත් නොමිලේ ශ්‍රමය ලබාගන්න පුද්ගලයට එසේ ලබා නොගන්න පුද්ගලයට සාපේක්ෂව නිෂ්පාදන වාසියක් ලැබෙනව. ඉතින් මේ ක්‍රමය දිගටම පවතිනව.

හැබැයි ධනවාදය හා නිදහස් වෙළදපල ආර්ථික නොවන හේතු මත වහල් ක්‍රමය නැති කළා. ලින්කන් වහල් ක්‍රමයට විරුද්ධ වුනේ ධනවාදී ආර්ථිකය උගත්, වහල් ක්‍රමයට එරෙහි වෙන්න තරම් දියුණු ජනතාවක් ඇතිකරල තිබුන නිසා. ඒ වෙලාවේ ලින්කන් යුද්ධෙන් පැරදුනා නම් එක්කො අදටත් වහල් ක්‍රමය තියෙනව, නැත්තම් දකුණ තුළ තවත් යුද්ධයක් ඇතිවෙලා වහල් ක්‍රමය නැති කරලා දමයි.

අරුණි ශපීරෝගේ බංකොලොත් දර්ශනය නිසා ඇය විශ්වාස කරන දේවල් වල හැටි බලන්න.

අරුණි ශපීරෝ විසින් වාරණය කරන ලදී | Censored by Aruni Shapiro

මම අරුණි ශපීරෝ සමග ඇගේ බ්ලොග් අඩවියේදී රජයක් බදු ගැසීම පිළිබද යම් කිසි විවාදයක යෙදුනා. එහිදී මම ඉදිරිපත් කළ කාරණා දෙකකට උත්තර දීගන්න බැරි වුන ඇය එම කමෙන්ට් එක වාරණය කරල දැම්ම. ඔබ්ජෙක්ටිවිස්ම් වැනි බංකොලොත් දර්ශනයක් විවේචනයෙන් ගලවා ගන්න තියෙන එකම ක්‍රමයත් ඒක තමයි. වැඩි දුර කතා කරන්න කලින් අපි ඒ වාරණය කරන ලද කමෙන්ට් එක කියවල ඉමු:

//බදු -නොහොත්, හරියටම නිවැරදිව කියනවා නම්, ආණ්ඩුවේ සේවා සඳහා ගෙවීම්- ස්වේච්ඡාවෙන් සිදුවන්නකි//

හොදයි. ඔබ මේ ආණ්ඩුවට ස්වේච්ඡාවෙන් කරන ගෙවීම් බදු වශයෙන් හදුන්වන්න අකමැතිනම් මම ඒව “ජම්බු” වශයෙන් හදුන්වන්නම්. වචනයක නිර්වචනය වෙනුවෙන් යුද්ධ කරන්න මම ඔබ්ජෙක්ටිවිස්ට් කෙනෙක් නෙවෙයි.

මේ අවසාන කමෙන්ට් ඒක තුල ඔබ ඇත්තටම කරල තියෙන්නෙ මම කියපු දේ ආයෙමත් කියන එක මිසක් අහපු දේවල් වලට උත්තර දෙන එක නෙවෙයි. ඔබ දීර්ඝ වශයෙන් ලියල තියනව ඔබ්ජෙක්ටිවිස්ට් රජයක කාර්යයභාරය ගැන. ඒක ගැන මම කලින් කෙටියෙන් ලිව්ව, රජයක් කාර්යයභාරය පොලීසියක්, උසාවියක් හා හමුදාවක් පවත්වාගැනීම පමණයි කියල. ඔබ ඒ ටිකම ආයෙත් කියල වැඩක් නැහැ. මම මෙතනදි මතු කරපු ප්‍රශ්නය තමයි මේ ඔබ්ජෙක්ටිවිස්ට් රාජ්‍යයට සුනාමියක් ආවොත් මොකද වෙන්නෙ කියල. ගිනි නිවන හමුදාවක්වත් පවත්වගන්නැති මේ ඔබ්ජෙක්ටිවිස්ට් රටේ සුනාමියෙන් අවතැන් වෙන මිනිස්සුන්ට මොකද වෙන්නෙ?

ඒක පළවෙනි ප්‍රශනය. අපි නැවතත් ජම්බු වලට යමු. නිවහල් සමාජයේ සාමාජිකයන් රජයට ජම්බු ගෙවිය යුතුයි කියල රෑන්ඩ් කියනව. මම අහපු ප්‍රශ්නය තමයි මොන හේතුවක් මතද rationally self-interested agent කෙනෙක් ඔය ජම්බු ටික ගෙවන්නෙ කියල. මේ අහන ප්‍රශ්නය හුගක් ඔබ්ජෙක්ටිවිස්ට්ලාට නොතේරුනාට game theory තුල බරපතල විදිහට අධ්‍යයනය කරපු ප්‍රශ්නයක්. මේක හදුන්වනව assurance problem  කියල. කල්පනා කරල බලන්න මේවගෙ රාජ්‍යයක rationally self-interested මනුස්සයෙක් මොකද කරන්නෙ කියල.රජයෙන් ලබාදෙන සේවා වලින් වාසියක් ලබා ගන්න ඔහුට පුලුවන්. හැබැයි ඔහුට ඊටත් වඩා වාසියක් ලබාගන්න පුලුවන් ඒ සේවාවන් ඔහු නොමිලේම ලබා ගන්නවනම්. ඉතින් මේ වගේ අවස්ථාවක rationally self-interested මිනිහෙක් කළ යුත්තෙ සත පහක් වත් (ජම්බු ) රජයට නොගෙවා ඉන්න එක. අනික අතට හිතන්න මේ සමාජයේ ඉන්න හැමෝම rationally self-intersted මිනිස්සු කියල. ඒතකොට අපි දන්නව අපි ඔක්කම නොමිලේ බඩු ගන්න හදනව කියල. එවැනි අවස්ථාවක ජම්බු ගෙන්වන එක අන්තිම irrational වැඩක්. මේක ආඩි හත් දෙනාගෙ කතාව වගේ. හැම ආඩියම බලන්නේ නිකන් බත් කන්න. ඒ නිසා කවුරුවත් හාල් මිටක් දාන් නැතුව අනික් අයගේ ඒව කන්න බලනව. අනික් අතට හැම ආඩියම දන්නවනම් අනික් හය දෙනාම හාල් දාන් නෑ කියල තමන්ගෙ හාල් ටික දාන එක අන්තිම මෝඩ වැඩක්. කලින් කිව් පරිදි game theory තුල මේ ප්‍රශනය හදුන්වනව assurance problem කියල. රජයක් කරන්නේ බලය යොදලා assurance problem එක විසදන එක.

එතකොට දෙවෙන් ප්‍රශ්නය තමයි, දැන් මේ ප්‍රශ්නයට ඔබ්ජෙක්ටිවිස්ට්ලා දෙන උත්තරේ මොකද්ද? මම දන්න තරමින් ඔවුන් assurance problem කියල දෙයක් තියෙනව කියල පිළිගන්නැහැ. මේක සම්බන්ධයෙන් කොච්චර විද්‍යාත්මක පර්යේෂණ කරල තිබුනත් ඔබ්ජෙක්ටිවිස්ට්ලාට ඒවයින් වැඩක් නැහැ. පීකොෆ් කියන විදිහටම ඔබ්ජෙක්ටිවිස්ට්ම් කියන්නෙ closed system එකක්. අයන් රෑන්ඩ් කියපු දේ දේව වාක්‍යය වගේ.

//ඊ ළඟට රචනාවේ ඇය යෝජනා කරන්නේ කැමැත්තෙන් මිල දී ගන්නා ලොතරුයි විකුණන ක්‍රමයකින් ආණ්ඩුවේ ලොතරැයි මණ්ඩලයක් මඟින් ආදායමක් උපයා ගන්නා ආකාරයයි. අද ලංකාවේ විතරක් නෙමෙයි බොහෝ ඇමෙරිකන් ප්‍රන්ත වලද ලොතරැයි විකුණා එසේ ආණ්ඩුවේ වියදම් සඳහා මුදල් සොයා ගන්නවා. //

අයන් රෑන්ඩ් rationality ගැන කටකැඩෙනකම් කතා කළාට ඒ ගැන වැඩි දෙයක් දැනන් හිටියි නැහැ. ඒකට එක හේතුවක් තමයි Bayes theorem  ඒක සාමාන්‍යය ප්‍රශ්න වලදී භාවිතය, heuristics හා biases සම්බන්ධ හුගක් පර්යෙෂණ සිද්ධ වුනේ අසූගණන් වලින් පස්සෙ. ඇය ඒව ගැන දැනගෙන හිටියනම් කීයටවත් ඔය ලොතරැයි උදාහරෙනෙ ගේන්නෙ නැහැ. මොකද ලොතරැයි ගන්නනම් ඔබ අන්තිම irrational මනුස්සයෙක් වෙන්න ඕන. මිනිස්සුන්ට ලොතරැයි ගැනීම rational වැඩක් වගේ පේන්නෙ මිනිස්සු probabilistic reasoning වලට ස්වභාවයෙන්ම දුර්වල නිසා. ඒක අපේ පරිණාමික අතීතය හා බැදුන දුර්වලතාවයක්. ලොතරැයිය දිනන්න තියෙන සම්භාවිතාවය බිලියනයට එකයි කිව්වට මිනිසුන් ඒකෙන් තේරුම් ගන්නෙ ලොතරැයිය ගන්න එක මැටිමෝල් වැඩක් කියන එක නෙවෙයි, දිනන්න පුංචි හරි සම්භාවිතාවයක් තියනවනෙ කියල.ඉතින් හැමෝම rationally self-interested මිනිස්සුනම්, මේ ලොතරැයි ව්‍යාපාරෙත් කඩාගෙන වැටෙනව.

ඔය ප්‍රශ්න දෙක තමයි මම මුලික වශයෙන්ම ඇහුවෙ. අර The choice of a specific method of implementation වලින් පටන් ගන්න කොටස මම මේ ළගදි උදිත ගේ බ්ලොග් එකේ උපුටා දැක්වුවා. මම එතනදි පෙන්නුම් කළේ මේ කියන ජම්බු වලින් යැපෙන රාජ්‍යයේ අප්‍රායෝගිකත්වය. ජම්බු වලින් යැපෙන්න ඕනේ ඕනේ කියල කිව්වට කොහමද යැපෙන්නෙ කියල රෑන්ඩ්වත් දන් නැහැ. අනික් කාරණේ තමයි හුගක් පණ්ඩිත කතා කිව්වට තමන්ට කරදරයක් වුනාම ආණ්ඩුවෙන් නිකන් දෙන දේ ගන්න ඔබ්ජෙක්ටිවිස්ට්ලාවත්, ලිබර්ටේරියන්ලාවත් පසුබට වෙන්නැහැ. අයන් රෑන්ඩ් එක්කෙනෙක්. මට මතකයි John Stossel රූපවාහිනී වැඩසටහනකදි කිව්ව ඔහුගේ නිවස සුළි කුණාටුවකින් විනාශ වුනාම ඔහු රජයේ ආධාර ගත්තා කියල. I felt bad about it afterwards ලු. හහ්.

ඔබට පෙනෙනව ඇති මෙතනදි මම කිසිම නොහොබිනා දෙයක් කිව්වෙ නැහැ. මම කුණුහරුප කිව්වෙ නෑ. කාටවත් තරහින් බැන්නෙ නැහැ. මම ඒ ආකාරයේ කිසි දෙයක් කලේ නැහැ. මම කරපු එකම දේ තමයි ඔබ්ජෙක්ටිවිස්ට්ලාට හොද උත්තර දෙන්න බැරි ප්‍රශ්නය දෙකක් අහපු එක. ඒව තමයි:

1. ඔබ්ජෙක්ටිවිස්ට් රාජ්‍යයකට සුනාමියක් වැනි ස්වභාවික ආපදාවක් ආවොත් අවතැන් වෙන මිනිස්සුන්ට මොකද වෙන්නෙ?

2. ඔබ්ජෙක්ටිවිස්ට්ලාට අනුව මිනිස්සු rationally self-interested වෙන්න ඕන. ඒ වගේම ඔවුන්ට අනුම ආණ්ඩුවට කරන ගෙවීම් ස්වේච්චාවෙන් කරන්න ඕන. මගෙ ප්‍රශ්නය වුනේ rationally self-interested මනුස්සයෙක් ස්වෙච්චාවෙන් ආණ්ඩුවට සල්ලි ගෙවන්නෙ ඇයි කියල.

අරුණි මේක වාරණය කලේ මෙන්න මෙහම කියල:

වෙන කවුද කෙනෙක් ලියපු එකක කොනක් අල්ලා ගෙන, දර්ශනයක් තමා වටහා ගත් ලෙසින් පෙනී සිටිමින් එහි වැරදි කියන්න යන අය, වැඩේ වැරදුනාම ඒත් පිළිගන්නේ නැහැ. Sharanga විසින් රූන්ඩ් ගේ පොතේ අදහස නෙමෙයි, ඒ රචනාව කියවා ඇත්දැයි සැකයි. එයින් තමන් උපුටා ගන්නා වගන්තිය ද තමන්ට ඕනෑ විදියට අරගෙන කතා කරමින් තමන් නිවැරදි යයි තවමත් කියනවා. එහෙම අයට ඉඩක් දෙන්න මගේ උත්සාහයෙන් සහ මගේ පුද්ගලික අයිතියෙන් පවත්වා ගෙන යන අඩවියේ ඉඩක් දිය යුතු යැයි ද හිතන චින්තනයෙන්ම තමයි මගේ මුදල් ද බදු යැයි කියමින් සොරකම් කරන්න අයිතියක් තියෙනවා කියල හිතන්නේ.

එවැනි හිමිකමක් කාට හරි ඇතැයි හිතනවා නම්, එහෙම හිතෙන සෑම අයෙක්ම තම අයිතීන් මොනවාදැයි කියන එක වහාම තමන් විසින් සොයා බලන්න උත්සාහයක් ගන්න අවශ්‍යයි. නැත්නම් තමන්ට දැනට තියෙන ඇබිත්තන් නිදහසත් අහිමි වෙලා ගියාට පස්සෙ අහයි මොකක් ද වුනේ කියලා!!!

මේ කතාවේ මැටි මෝල් කම මම පැහැදිලි නොකළත් බොහෝ දෙනෙකට තේරෙන දෙයක්. ඒත් කෙටියෙන් කියනවනම්:

1. මේකෙ කොහෙදිවත් මම අහපු ප්‍රශ්න දෙකට උත්තර නැහැ. ඉතින් කොහමද මට වැඩේ වැරදුනේ?

2. මම රචනාව කියෙව්වත් නැතත් (මම කියවල තියෙනව ), ඒක අදාළ කාරණාවක් නෙවෙයි. ඇයට පුලුවන් වෙන්න ඕන අහන ප්‍රශ්නයකට පිළිතුරු දෙන්න.

3. මේක අයිතිවාසිකම් පිළිබද ප්‍රශ්නයක් නෙවෙයි. ඇයට ඇගේ බ්ලොගයේ තමන්ට කැමති ඕන දෙයක් කරන්න අයිතියක් නීතියෙන් තියෙනව. මටත් මගේ බ්ලොගයේ මේ විදිහට ලියන්න අයිතියක් තියෙනව. මම අයිතිවාසිකම් ගැන කතා කළේ නැහැ. ඒත් මම ප්‍රශ්න කරනව ඇගේ බුද්ධිමය අවංකකම (intellectual honesty). අවංක බුද්ධිවාදියෙක් කරන්නේ විරුද්ධ මත වලින් ගැලවෙන්න ඒව වාරණය කරල දාන එක නෙවෙයි. ඒවට උත්තර දෙන එක. ඒත් ඉතින් ඔබ්ජෙක්ටිවිස්ම් වලට ඕවට උත්තර නැහැ. කට උත්තර නැති උනාම මිනිස්සු ඔය වගේ ෆුල් ආතල් වැඩ කරනව. අරුණි ශපීරෝගේ මොළේ ඇතුලේ තියනව චීනයේ අන්තර්ජාල ෆයර්වෝල් එක වගේ දෙයක්. විරුද්ධ මතයක් ආපු ගමන් බලන්නෙ වත් නැතුව ඒව රිජෙක්ට් කරල දානව. මේ හැසිරීම අරුණිට විතරක් අදාල දෙයක් නෙවෙයි. බහුතරයක් ඔබ්ජෙක්ටිව්ස්ට්ලා ඔහොමයි. ඔබ්ජෙක්ටිවිස්ම් කියන්නෙ ආගමක්. ඒක අදහන්නෙ අරුණි ශපීරෝ වගේ මූල ධර්මවාදින්.

අරුණි සමග විවාදය සදහා මෙය ක්ලික් කරන්න.

EDIT: මෙම ලිපිය පළ කිරීමෙන් පසුව අරුණි ශපීරෝ මගේ කමෙන්ටුව පළ කර ඇත.